terça-feira, 19 de maio de 2020

BERNART DE VENTADORN
(...1147-1170...)


Tant ai mo cor ple de joya,
       tot me desnatura.
Flor blancha, vermelh'e groya
       me far la frejura,
c'ab lo ven et ab la ploya
       me creis l'aventura,
per que mos pretz mont'e poya
        e mon chans melhura.
    Tan ai al cor d'amor.
     de joi e de doussor,
per que-l gels me sembla flor
        e la neus verdura.

Anar posc ses vestidura,
       nutz en ma chamiza,
car fin'amors m'assegura
       de la freja biza.
Mas es fols qui-s desmesura,
       e no-s te da guiza,
per au'eu ai pres de me cura,
       deis c'agui en quiza
    la plus bela d'amor
    don aten tan d'onor,
car en loc de sa ricor
       no volh aver Piza.

De s'amistat me reciza!
     mas be n'ai fiansa,
que sivals eu n'ai conquiza
     la bela semblansa,
et ai ne a mai ma deviza
     tan de benasansa,        
que jái jorn que l'aurai viza,
     non auria pesanza.
  Mo cor ai pres dÁmor,
  que l'esperitz lai cor,
mas lo cors es sai, alhor,
      lons de leis, en Fransa.

Eu n'ai la bona esperansa,
     mas prtit m'aonda,
c'atressi-m tem en balança
     com las naus en l'onda. 
Dei mal pes quem desenansa,
     no sai on m'esconda.
Tota noih me vir'e-m lansa
     de sobre l'esponda:
  plus trac pena d'amor
  de Tristan, l'amador,           
que-n sofri manhta dolor 
       per Izeut, la blonda.

Ai Deus! Car no sui ironda,
     que voles per l'aire
e vengues de noih prionda
      lai dis son repaire?
Bona domna jauzionda,
      mor se-l vostr'aimare!
Paor ai que-l cors me fonda,
       s'aissi-m dura gaire.
  Domna, per vostr'amor
  jonh la mas et ador!
Gens cors ab frescha color,
       gran mal me fiatz traire!

Qu'el mon nom a nul afire
      don eu tan cossire,
can de leis au re retraire,  
      que mo cor non i vire
e mon semblan no-m n'esclaire,
      que quem náujatz dire,
si c'ades vos er vejaire
     c'ai talan de rire.
  Tal l'am de bon'amor
  que mnhtas vetz en plor
per o que melhor sabor
      me'n an li sospire.
  
   Messagers, vai e cor
   e di-m a la gensor
la pena e la dolor
       que-n trac, e-l mártire.





Tenho o meu coração tão cheio de alegria,
tudo me transforma.
Flor branca, vermelha e amarela
me parece o frio.
pois com vento e chuva
ma cresce a felicidade,
pelo que o meu mérito cresce e sobe
e o meu canto melhora.
Tenho no coração tanto amor,
tanta alegria e doçura,
que o gelo me parece flor
e a neve verdura.   

Posso andar sem roupa, 
denudo, de camisa,
pois o amor me assegura 
contra forte brisa.
Mas é louco quem se desmesura
e não tem juízo,
pelo que me cuidei,
desde que requeri 
o amor da mais bela,
de onde vem tal honra,
que, em troca da sua riqueza,
não quero ter Pisa.

Afasta-me da sua amizade!
mas tenho confiança
de ter conseguido conquistar
o seu belo semblante;
e, ao deixá-la, sinto 
tanta felicidade,
que no dia em que a veja
não sentirei pesar.
o meu coração está perto do Amor
e para lá meu espírito corre,
mas o corpo está aqui,
longe dela, em França.

Tenho boa esperança.
Mas de pouco me vale,
pois me tem em comoção,
como à nau a onda.
Do mal que me assalta
não sei onde me esconda.
Toda a noite dou voltas,
na beira da cama,
pois tenho pena de amor
mais que Tristão, o enamorado,
que muito sofreu
por Isolda, a loura.

Ai Deus! Por que não sou andorinha,
que voasse pelo ar
e chegasse na noite profunda
à sua morada?
Boa dona que folgais,
morre-se pelo vosso amor!
Temo que o coração soçobre,
se isto muito dura.
Dona, pelo vosso amor,
junto as mãos e adoro!
Corpo gentil de fresca cor,
muito me fazeis padecer!

No mundo não há assunto,
que me dê tanto cuidado,
que, quando dela ouço cantar,
o meu coração não palpite
e o rosto não se me ilumine,
que o que me ouvirdes dizer,
de pronto vos parecerá
que tenho ganas de rir.
Tanto a amo de bom amor,
que muitas vezes choro,
para que melhor sabor
me tenham os suspiros.

Mensageiro, vai e corre
e diz à mais gentil
a pena e a dor
de que padeço e o martírio.
  


      

segunda-feira, 18 de maio de 2020

EPIGRAMAS PERSAS MEDIEVAIS


 BULFARAJ E-RUNI (SEC XI-XII)


Enquanto me restar um sopro
será por esse jovem servo
e o seu vinho inebriante;
esta é a parte da vida que quis,
o resto veio por acidente.



SEYED HASSAN-E GHAZNAVI (SEC XII)


Os prazeres buscava com cautela;
agora bebo vinho, sem me importar
quem está por perto. Tinha
receio de perder a reputação;
agora que a perdi, de que terei medo?



ATAI RAZI (SEC XI-XII)


Em viagem, todas as noites,
em todos os lugares vi, até
à primeira luz da madrugada,
a tua face que me perseguia -
enviaste-me a insónia,
com medo que nos meus
sonhos te abraçasse.



FAKHRADDIN MOBARAK SHAH (SEC XII)


Eu disse: "Sabes como o amor
devastou o meu louco coração?"
Sorrindo, ela replicou: "Meu caro,
por misericórdia! Que sabe a vela
de como a mariposa
tenteia, definha e morre?"

domingo, 17 de maio de 2020

GIUSEPPE GIOACHINO BELLI


UN’ERLIQUIA MIRACOLOSA


Questo io lo so cche ttra li pezzi rari
d'erliquie che li Papi hanno provisto
e ttiè in conzeggna Monziggnor Zagristo
coll'utentiche drento all'erliquari,


sc'è er prepuzzio c'aveva Ggesucristo
coll'antri su' membrucci necessari,
ch'è un erliqiuone che ssopra all'altari
pò caccà in faccia ar mejjo che ss'è vvisto.


E nun zerve de di, ccaro sor Muzzio,
che cc'è ppiù d'un paese che ss'avvanta
d'avè er tesoro der zanto prepuzzio.


Fede, sor Muzzio mio, fede bbisoggna.
 Ebbè? Mmagaradio fussino ottanta?
Je sarà aricressciuto como ll'oggna.
                                     

                                            14 Aprile 1835



UMA RELÍQUIA MILAGROSA



Soube que entre os exemplares raros
de relíquias que os Papas adquiriram
e que o Monsenhor Prefeito tem em
cura, certificados no relicário,


está o prepúcio de Jesus Cristo,
que entre outras partes necessárias,
é uma relíquia para ensombrar
todas as outras já vistas.


E vai sem dizer, caro senhor,
que mais de um país se gaba
de ter o tesouro do santo prepúcio.

Fé, meu caro, fé é que é preciso.
Poderia haver oitenta? Por que não?
Como as unhas terá crescido.
                               
                               14 de Abril 1835



ER TRACCHEGGIO



"Ebbè? Cquanto te sbrighi?" "A ffà cche ccosa?"
"A sposamme." "A sposatte? "Si, a sposamme."
"Sorella dàmme un po' de tempo, damme:
tu ssei 'na donna troppa pressciolosa."


"Si, ttempo e ttempo, e nun viè mmai." "Ma, Rosa,
vò ddi cch'averà mmale in le gamme."
"E intanto mamma bbrontola." "Eh, le mamme
nun zann'antro che ddi: mi fija è sposa."


"Dunque sciariparlamo cor Curato;
perch'io, bbrutt'animaccia de ggiudio,
la carne mia, la  carne mia t'ho ddato."


"Ma ssenti co che mmeriti se n'esse!
Tanti sussurri pe sta carne! E io,
bbuggiarona che ssei, t'ho ddato pessce?"
                                           
                                     16 Setembre 1835

A TRAPAÇA



"Então? quando te obrigas?" "A que fazer?"
"A desposar-me." "A desposar-te?" "Sim, a desposar-me."
"Maninha, dá-me um pouco de tempo,
 por favor: és uma mulher demasiado pressurosa."


"Sim, dei tempo ao tempo e não chega." "Mas, Rosa,
 se calhar, terá as pernas tortas."
"Entretanto, a minha mãe respiga." "Oh, as mães
não fazem senão dizer: a minha filha é esposa."

"Então, em breve ouvirás do Cura;
porque eu, grande besta de judeu,
a minha carne, a minha carne te dei."

"Que grande mérito, tanto barulho
por tal carne. Será que eu,
grande estafermo, te dei peixe?"
                                 
                                          16 de Setembro 1835

sábado, 16 de maio de 2020

J V CUNNINGHAM



THE DOGDAYS
                               hic in reducta valle Caniculae
                               vitabis aestus..

The morning changes in the sun
As though the hush were insecure,
And love, so perilously begun,
Could never in the noon indure,

The noon of unachieved intent,
Grown hazy with unshadoed light,
Where changing is subservient
To hope no longer, nor delight.

Nothing alive will stir for hours,
Dispassion will leave love unsaid,
While through the window masked with flowers
A lone wasp staggers from the dead.

Watch now, bereft of coming days,
The wasp in the darkened chamber fly,
Whirring ever in an airy maze,
Lost in the light it entered by.



CANÍCULA
                     hic in reducta valle Caniculae
                     vitabis aestus...

A manhã muda com o sol,
Como se a calma fosse insegura
E o amor, de início tão perigoso,
Não pudesse resistir na tarde,

A tarde de intenção inacabada,
Nublada de luz sem sombra,
Onde a mudança já não se resigna
À esperança, nem ao deleite.

Nada vivo se agita durante horas,
A indiferença deixará o amor por dizer,
Enquanto pela janela que flores disfarçam 
Uma vespa solitária cambaleia desde os mortos.

Agora repara, despojado de dias próximos,
Na vespa que voa no quarto sombrio,
Sempre a zunir no labirinto aéreo,
Perdida na luz por onde entrou.

   



sexta-feira, 15 de maio de 2020

MIGUEL D'ORS


MATERIALES DE CONSTRUCCIÓN

Elena, en los primeiros años de la carrera.
Siempre detrás de ella -hablo literalmente-
por culpa de su nuca a lo Audrey Hepburn,
que me llevava lejos de la Guerra
de las Galias, los verbos polirrizos,
la materia y la forma
ola poesia medieval en Francia.
A aquella nuca debo parte de mi ignorancia.

Mercedes, que era vasca
y recitaba mucho a Leon Felipe,
y que aquellas mañanas
tan ásperas, tan negras, tan pamplona,
com sus ojos marinos
iluminaba prodigiosamente
la "villavesa" de las 8 y 20.

Isabel, una estrella fugaz y madrleña
com una cabelera de incendio forestal
que me plantó dos besos cuando nos despidimos,
y yo, que entonces era analfabeto en besos,
venga dándoles vueltas y más vueltas,
y otra vez, por delante y por detrás,
sin llegar a entender lo que decían.
Com aquel par de besos el tonto de miguel
montó una buena torre de Babel.

Paquita, que estudiava ballet clasico
- por eso su manera de volar
y su cintura de reloj de arena-,
tenia nada más dieciséis años
y los ojos más negros y más dulces
de España y us provincias africanas.
Todo color de rosa hasta que un día
me dijo que adraba al Che Guevara.
En ese mismo instante se acabó.
Lo siento: era cuestión del Che Guevara o yo.

Cada una se fue por su camino.
Ojalá que por él todas hayan llegado
a la felicidad. Sea lo que sea,
hoy quiero darles gracias
a todas ellas por el repertorio
de emociones y sueños y tormentos
que fueron despertando en mi cabeza loca
sin sospechar que allí yo iba a encontrar un día
los materiales para mi poesía 



MATERIAIS DE CONSTRUÇÃO


Elena, nos primeiros anos da carreira.
Sempre atrás dela -falo literalmente-
por culpa da sua nuca à Audrey Hepburn,
que me levava para longe da Guerra 
da Gálias, dos verbos polirrizos,
da matéria e da forma
ou da poesia medieval em França.
Àquela nuca devo parte da minha ignorância.

Mercedes, que era basca
e recitava muito León Filipe,
e que naquelas manhãs
tão ásperas, tão negras, tão pamplona,
com os seus olhos marinhos
iluminava prodigiosamente
o "villavesa"* das 8 e 20.

Isabel, uma estrela fugaz e madrilena,
com uma cabeleira de incêndio florestal,
que me pregou dois beijos, quando nos despedimos,
e eu, que então era analfabeto em beijos,
andei dando-lhes voltas e mais voltas
e outra vez, por diante e por trás,
sem chegar a entender o que diziam.
Com quele par de beijos o tonto do miguel
montou uma bela torre de Babel.

Paquita, que estudava ballet clássico
- daí a sua maneira de voar
e a sua cintura de ampulheta -,
ainda não tinha dezasseis anos
e os olhos mais negros e mais doces
de Espanha e das suas províncias africanas.
Tudo cor de rosa até que um dia
me disse que adorava Che Guevara-
Nesse mesmo instante acabou-se.
Lamento: era uma questão de Che Guevara ou eu.

Cada uma se foi pelo seu caminho.
Oxalá que por ele todas tenham chegado
à felicidade. Seja como for,
hoje quero agradecer
todo o reportório
de emoções, sonhos e tormentos,
que foram depertando na minha cabeça louca,
sem suspeitar que ali iria encontrar um dia
os materiais para a minha poesia.


* Transporte municipal de Pamplona





quinta-feira, 14 de maio de 2020

Para variar ou não.

Na banda sonora da minha vida ( a quem estarei a citar?) poucas letras me ficaram no ouvido,  por um motivo ou outro (e dos outros a qualidade de poema, que poderia, mas felizmente não o faz, dispensar a música, ou, no caso que se segue, está próximo, atingindo-a pelo grito que transporta na voz única de Billie Holiday).
Refiro-me (já o perceberam?) a Strange Fruit. A letra, publicada inicialmente como poema e só posteriormente revestida por música é de Abel Meeropol, que a assinou com o pseudónimo Lewis Allen.


STRANGE FRUIT

Southern trees bear a strange fruit,
Blood in the leaves and blood in the root,
Black bodies swinging in the Southern breeze,
Strange fruit hanging from the poplar trees.

Pastoral scene of the galant south,
The bulging eyes and the twisted mouth,
Scent of magnolias, sweet and fresh,
Then the sudden smell of burning flesh.

Here is fruit for the crows to pluck
For the rain to gather, for the wind to suck,
For the sun to rot, for the trees to drop,
Here is a strange and bitter crop.



FRUTA ESTRANHA

Nas árvores do sul cresce uma fruta estranha,
Sangue nas folhas e sangue na raíz,
Corpos negros dançando na brisa do sul,
Fruta estranha pendurada dos álamos.

Cena pastoral do sul galante,
Os olhos esbugalhados, a boca retorcida,
O perfume da magnólia, doce e refrescante,
Logo o cheiro repentino de carne queimada.

Eis aqui fruta para os corvos colherem,
Para a chuva reunir, para o vento sorver,
Para o sol apodrecer, para as árvores largarem,
Eis aqui uma estranha e amarga colheita.




quarta-feira, 13 de maio de 2020

PEIRE D'ALVERNHA
  (...1149-1170...)


Chantarei d'aquestz trobadors
que chantan de manhtas colors
e-lh piejer cuida de mout gen
mas a chantar lor es alhors
qu'entrementre-n vei cen pastors
qu'us no sap qu'es monta o-s dissen.

D'aisso ner mal Peire Rogiers
per que n'er encopaltz primiers
car chanta d'amor a prezen
e e valgra li mais us sautiers
en la gleiz'ez us candeliers
tener ab gran candel'arden.

E-lhe segons Girautz de Bornelh
que sembl'odre sec al solelh
ab son chantar magre dolen
qu'es chans de velha portaselh
e si-s mirava en espelh
no.s prezaria un aguilen.

E-lhe tertz Bernartz de Ventadorn
qu'es menre de Bornelh un dorn
en son paire ac bom sirven
per trair'ab arc manal d'alborn
e sa maire escaldava-lh forn
et amassava l'issermen.

E-lh quartz de Briva-lh lemozis
us joglar qu'es plus querentis
que sia tro qu'en Benaven
e semblaria us peregris
malautes quan chantan-lh mesquis
qu'a pauc pietatz no m'en pren.

E-n Guilhems de Ribas lo quins
qu'es malvatz defors e dedins
e ditz totz sos vers raucamen
per que es avols sos retins
qu'atretan s'en faria us chins
e l'olh semblan de vout d'argen.

E-lh seizes Grimoartz Gausmars
qu'es cavaliers e fai joglars
e perda Deu qui-lh o consen
si-lh dona vestirs vertz ni vars
que tais er adobatz semprars
qu'enjoglaritz s'en seran cen.

Ab Peire de Monzo son set
pos lo coms de Tolza-lh det
chantan un sonet avinen
e cel fon cortes qu-lh raubet
e mal o fes car no-ilh trenquet
aquel per que porta penden.

E l'oites Bernartz de Saissac
qu'anc un bom mestier non ac
mas d'amar menutz dos queren
et anc pos no-lh prezei un brac
pos a'N Bertran de Cardalhac
qu'es un velh mantel suzolen.

E-lh noves es En Raimbautz
que-s fai de son trobar trop bautz
mais eu lo torne a nien
per so pretz aitan los pipautz
que van las almosnas queren.

E N'Ebles de Sanha-lh dezes
a cui anc d'amor non venc bes
si tot se chanta de conhden
us vilanetz enflatz plages
que dizon que per dos poges
lai se loga e sai se vem.

E l'onzes Gonzalgo Roitz
que-s fai de son chan trop formitz
per qu'en cavlatia-s fen
et anc per lui lo feritz
bos colps tan bem no fo garnitz
si dincs ni-lh trobet en fugen.

E-lh dotzes us velhetz lombartz
que clama sos vezis coartz
et ilh eis sem de l'espaven
pero sonetz fai mout galhartz
ab motz maribotz e bastartz
e lui apel'om Cossezen.

Peire d'Alvernha a tal votz
que chanta de sobre e de sotz
e lauza-s mout a tota gen
pero maistres es de totz
ab qu'un pauc esclarzis sos motz
qu'a penas nuis om enten.

Lo vers lo fagz als enflabotz
a Pog-vert tot jogan rizen.



Cantarei daqueles trovadores
que cantam de muitas cores
e o pior cuidam dizer muito bem,
mas o cantar farão algures,
que vejo entre eles cem pastores,
que não distinguem o alto do baixo.

Desse mal sofre Peire Rogiers,
pelo que tem a primeira culpa,
que de amor cantou a preceito
e mais valia que levasse um saltério
à igreja ou um candelabro
com uma grande vela acesa.

O segundo, Giraut de Bornelh,
que parece um odre seco ao sol,
com seu cantar parco e choroso
como um canto de aguadeira velha,
se se mirasse ao espelho
não se prezaria mais que espinheiro-

O terceiro, Bernartz de Ventadorn,
que mingua de Bornelh mão travessa,
é seu pai humilde servo,
que tirava arco de alburno
e sua mãe atiçava o forno
e colhia os sarmentos.

O quarto, de Brise, no Limousin,
é o jogral mais quezilento
que haja até Benaven
e pareceria um peregrino
doente, que canta mesquinho,
por pouco eu não teria dó.

Guilhems de Ribas é o quinto,
malvado por fora e por dentro,
diz os seus versos tão roucamente
e a sua voz é tão desagradável,
que como tal faria um cão
e os olhos parecem de prata.

O sexto,Grimoart Gausmars,
é cavaleiro e faz de jogral,
que Deus confunda quem lho permite
e lhe dê vestido verde ou de veiro,
pois assim seja investido,
quando cem sejam jograis.

Com Peire de Monzo serão sete,
já que o conde de Tolosa lhe deu
por canto um sonzinho afável
e foi cortesão que lho roubou,
mas fez mal em não lhe cortar
o pé que tem pendente.

O oitavo, Bernartz de Saissac,
nunca teve um bom ofício,
senão pedinchar dons miúdos,
não o prezo mais que uma bosta,
pois que a Betran de Cardalhac
pediu um velho manto imundo.

O nono é um tal Raimbautz,
que de seu trovar é orgulhoso,
mas não lhe dou nenhum valor,
que não é alegre, nem formoso,
estimo-o o mesmo que gaiteiro,
qoe vai pedinchando esmolas.

Ebles de Sanha é o décimo,
a quem de amor nada vem bem,
ainda que cante com graça
é um vilão pretensioso e trapaceiro,
que dizem que por dois tostões
de um lado se aluga, doutro se vende.

O décimo-primeiro é Gonzalgo Roitz,
do seu canto muito satisfeito;
gaba-se de cavalaria,
embora nenhum golpe tenha dado,
que para tal lhe falta equipamento,
a não ser que fosse em fuga.

O décimo-segundo é um velho lombardo,
que trata por cobardes os vizinho,
enquanto ele mesmo fica assustado,
mas faz sons muito galhardos,
com palavras azedas e bastardas
e tem por alcunha Cossezen.

Peire d'Alvernha tem tal voz,
que canta altos e graves,
a todos se vangloria
e seria de todos mestre,
se aclarasse um pouco as suas frases,
que mal alguém as entende.

Este foi feito ao som de gaitas
em Pog-vert, cantando e rindo.


  FRANK O'HARA PISTACHIO TREE AT CHATEAU NOIR Beaucoup de musique classique et moderne Guillaume and not as one may imagine it sounds no...